ประสบการณ์วิเคราะห์ปัญหาการแตกร้าวของคอนกรีต

” การหาสาเหตุของการแตกร้าวใด ๆ มิควรรีบตั้งข้อสมมุติฐานโดยมีข้อมูลจากแหล่งเดียวหรือจากการสังเกต อย่างคร่าว ๆ พบว่าบ่อยครั้งที่ข้อมูลทีได้รับจากลูกค้าโดยเฉพาะลูกค้าที่เป็นผู้รับเหมาก่อสร้างมักจะไม่ครบถ้วน ซึ่งอาจเจตนา หรือไม่ก็ตาม “

โครงการที่มีเรื่องมาเล่านี้ เป็นโครงการต่อเติม อาคารโรงงานในเขตนิคมอุตสาหกรรมแห่งหนึ่ง ซึ่งมีผู้รับเหมาก่อสร้าง รายใหญ่ในเขตนั้น (ลูกค้า) เป็นผู้ดำเนินการก่อสร้าง ลูกค้าเคยใช้คอนกรีตซีแพคแล้วเปลี่ยนไปใช้เจ้าอื่น เป็นเวลานาน โครงการนี้ทางการตลาดได้ เกลี้ยกล่อมให้กลับมาใช้คอนกรีตซีแพคได้สำเร็จเป็นโครงการแรก

ลักษณะโครงสร้าง เป็นคานรองพื้น และพื้นยกระดับสุงจากพื้นดิน โดยออกแบบพื้นเป็น one-wayslab และ two-wayslab ตามที่แสดงไว้ในรูปที่ 1 ใช้คอนกรีตปมกำลังอัด 240 ksc(ลูกบาศก์) โดยถอดค้างยันเมื่อคอนกรีตมีอายุครบ 14 วัน เท่านั้น รุปที่ 2 แสดงถึงโครงสร้างทีและไว้เสร็จ

ปัญหาที่พบ เมื่อได้รับการร้องเรียนจากลูกค้าว่าพบพื้นคอนกรีตแตกร้าว หลังจากมีการถอดค้ำยันตามข้อกำหนดของโครงการที่ 14 วัน วิสวกรและฝ่ายผลิตก็ได้เข้าไปพบลูกค้า

จากการวิเคราะห์เบื้องต้น เท่าที่มีข้อมูลจำกัด จาก วิสวกรของผู้รับเหมาน่าจะมาจากการหดตัวตามปกติ ของคอนกรีตซึ่งเหล็กเสริม จะสามารถรับแรงดึงเนื่องมาจากการหดตัวนี้ได้ ซึ่งก็จะสามารถตรวจสอบจากการคำนวณการออกแบบเหล็กเสริมตาม ACI 224R-01 ว่า เหล็กเสริมที่ใส่เพียงพอหรือไม่ แต่ความเป็นไปได้ของสาเหตุที่เนื่องมาจากการออกแบบที่ผิดมักจะน้อยมากกว่า ความเป็นไปได้ของสาเหตุที่เนื่องมาจากการผิดพลาดในการทำงาน ดังนั้น วิธีการวิเคราะห์ที่ถูกต้องควรตรวจสอบ และหาข้อมูลเพิ่มเติมก่อนที่จะตั้งสมมุติฐานของสาเหตุ

จากการสืบหาข้อมูลเพิ่มเติมโดยการสำรวจสถานที่รอบ ๆ บริเวณก่อสร้างพบว่าด้านล่างพื้นและจาก การซักถามจากคนงาน จึงพบสาเหตุที่แท้จริง ดังที่แสดง ไว้ในรูปที่ 4

สาเหตุของการแตกร้าว

การแตกร้าวของพื้นดังที่แสดงไว้ในรูปที่ 3 มีสาเหตุ ที่แท้จริงมาจากการโก่งตัวของคานที่ทำหน้าที่รับน้ำหนัก จากพื้น และถ่ายแรงไปที่เสา จากรูปที่ 4 จะเห้นได้ชัดเจน

ว่าคานในส่วนที่ติดกับเสามีรอยแตกร้าวของการวิบัติจาก แรงเฉือน (shear failure) เพราะการค้่ำยันของท้องคานเป็นไปอย่างถูกต้อง ทำให้มีการทรุดตัวมากจนเกินไปในขณะที่คอนกรีตยังพัฒนากำลังได้ไม่พอโดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีนี้ผู้รับเหมาเลือกเทคานพร้อมกับพื้นคอนกรีตสดจะมีน้ำหนักมาก จึงต้อให้ควานสนใจกับระบบการค้ำยันเป็นพิเศษ เมื่อถามคนงานจากสังเกตค้ำยันในขณะเทคอนกรีตและหลังจากคอนกรีตเริ่มแข็งตัวได้ระยะหนึ่ง แล้วจึงตรงกับที่ตั้งสมมุติฐานเอาไว้

เพราะขอของ ค้ำยันได้จมลงไปในพื้นดินที่รองรับ เนื่องจากไม่มีการปรับสภาพให้เหมาะสมที่จะรับน้ำหนัก โดยพื้นดินที่รับมีลักษณะเป็นโคลนเหลว ดังที่แสดงไว้ในภาพที่ 5

สรุป

การหาสาเหตุของการตแกร้าวใด มิควรรีบตั้งข้อสมมุติฐาน โดยมีข้อมูลจากแหล่งเดียว หรือจากการสังเกตุอย่างคร่าวๆ พบว่าบ่อยครั้งที่ ข้อมูลที่ได้รับจากลูกค้า โดยเฉพาะลูกค้าที่ เป็นผู้รับเหมาก่อสร้าง มักจะไม่ครบถ้วนซึ่งอาจเจตนา หรือไม่ก็ตาม ดังนั้นควรมีการสืบหาข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ เช่น จากคนงานทีมีส่วนเกี่ยวข้องกับโครงสร้างที่มี ปัญหา และมีการสังเกตอย่างละเอียดในโครงสร้างต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับส่วนที่พบรอยแตกร้าวที่เห็นได้อย่างชัดเจน เพราะสาเหตุ ที่ทำให้คอนกรีตเกิดการแตกร้าวมีได้หลายสาเหตุ ซึ่งอาจ มาจากการทำงานที่ขาดความสนใจของค้ำยัน ดังที่เห็นได้ในตัวอย่างเบื้องต้น

เขียนโดย ดร. ปัณฑ์ ปานถาวร
บริการเทคนิคคอนกรีต

Comments

comments